Prof. Dr. Dalyan: Çelikhan, Adıyaman’ın yayla turizminde parlayan incisi olabilir

Adıyaman Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Gökhan Dalyan, Adıyaman'ın turizm çeşitliliğinin artırılması, yaz aylarında alternatif yaşam alanlarının oluşturulması ve Çelikhan'ın yayla turizmine kazandırılmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Adıyaman'ın köklü tarihi ve kültürel mirasıyla her yıl binlerce turisti ağırladığını belirten Dalyan, yaz aylarında etkili olan yüksek sıcaklıklara karşı kentin sahip olduğu serin ve yüksek rakımlı bölgelerin yeterince değerlendirilemediğini ifade etti.

DALYAN: YAYLA TURİZMİNDE SAHİP OLDUĞUMUZ İMKANIN KIYMETİ BİLİNMİYOR

Dalyan, Adıyaman'ın Şanlıurfa'ya kıyasla yazları daha serin ve yüksek yaylalara sahip olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Adıyaman, köklü tarihi ve zengin kültürel mirasıyla her yıl binlerce turisti ağırlarken, yaz aylarında yaşanan kavurucu sıcaklar nedeniyle iklimsel olarak zorlu bir dönem geçirmektedir. Şanlıurfa'ya kıyasla yazları serin ve yüksek yaylalara sahip olmamıza rağmen maalesef bunun yeterince kıymeti bilinmemektedir. Az sayıda da olsa insanımız sırf yaylalarda ve yayla evlerinde kalabilmek için il dışına çıkmaktadır; oysa yanı başımızdaki bu muazzam imkandan kültürel ve alışkanlık eksikliğinden ötürü yararlanamıyoruz."

Adana, Mersin ve Kahramanmaraş gibi illerde yayla turizminin hem bölge ekonomisine hareketlilik kazandırdığını hem de vatandaşlara yaz aylarında alternatif yaşam alanları sunduğunu ifade eden Dalyan, Adıyaman'ın bu alanda geride kalmasının turizm çeşitliliği açısından eksiklik olduğunu söyledi.

KOYUNPINARI VE ÇAT BARAJI ÇEVRESİNE DİKKAT ÇEKTİ

Adıyaman'ın Karadeniz yaylalarıyla karşılaştırılabilecek doğal değerlere sahip olduğunu belirten Dalyan, Koyunpınarı, Çat Barajı çevresi ve yüksek kesimlerin bu açıdan değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Dalyan, geçmişte Adıyaman'ın bazı ailelerinin yaz sıcaklarından uzaklaşmak için daha serin bölgelere göç ettiğini hatırlatarak şöyle devam etti:

"Karadeniz'in yaylaları gibi bizim de Koyunpınarı, Çat Barajı çevresi ve bu bölgelerin yükseltisindeki yaylalarımız gibi eşsiz değerlerimiz bulunmaktadır. Geçmiş dönemlerde Adıyaman'ın ileri gelen aileleri kendilerine yakın gördüğü dost ve komşularıyla -örneğin köklü geçmişleriyle bilinen Öncebe ve Çetin aileleri- yaz aylarının aşırı sıcaklarından kaçmak amacıyla Sürgü gibi daha serin bölgelere göç eder ve yaz mevsimini buralarda geçirirlerdi. Şimdilerde bu gelenek azalmış olmakla birlikte sürmektedir. Bu durum, bölge halkı için yaz aylarında yaylak ve serin alan arayışının ne kadar köklü ve eski bir gelenek olduğunu açıkça göstermektedir. Bugün, bu asırlık geleneği günümüz koşullarına uygun, modern, sürdürülebilir ve tam anlamıyla doğa dostu bir modele uyarlamanın tam zamanıdır."

DALYAN: ÇELİKHAN BU PROJENİN MERKEZ ÜSSÜ OLABİLİR

Sincik'in de yayla turizmi açısından değerlendirilebileceğini belirten Dalyan, ulaşım imkanları ve baraj gölü manzarası nedeniyle Çelikhan'ın daha güçlü bir potansiyel taşıdığını ifade etti.

Dalyan, şu değerlendirmede bulundu:

"Sincik de bu bağlamda düşünülebilir, ancak hem ulaşım avantajı hem de baraj gölü manzarasıyla Çelikhan eşsiz bir mevkidir ve bu vizyoner projenin merkez üssü olmaya en büyük adaydır. Özellikle Çat Barajı çevresi ve bu bölgenin alt kısımlarındaki teraslanmış alanlar, Adıyaman merkezinin boğucu sıcağından kaçmak isteyenler için eşsiz bir alternatif barındırmaktadır."

DOĞA DOSTU YAPILANMA VE REKREASYON ÖNERİSİ

Çat Barajı çevresinde kontrollü ve doğa dostu yapılaşmaların hayata geçirilebileceğini belirten Dalyan, bölgede küçük ölçekli tarımsal faaliyetlerle rekreasyon imkanlarının bir arada değerlendirilebileceğini ifade etti.

Dalyan, şunları söyledi:

"Bu bölgelerde hayata geçirilecek kontrollü ve doğa dostu yapılanmalar sayesinde vatandaşlar hem yaz sıcaklarından kurtulabilecek hem de teraslanmış alanlarda kendi küçük ölçekli sebzelerini yetiştirerek toprakla iç içe huzurlu bir yaşam sürebilecektir. Eşsiz göl manzarasına sahip bu coğrafya; yüzme, balık tutma ve doğa yürüyüşü (trekking) gibi rekreasyon imkanlarıyla, kısa sürede bölgenin en önemli cazibe merkezlerinden biri haline dönüştürülebilir."

DALYAN: VERİMLİ TARIM ARAZİLERİ KORUNMALI

Adıyaman'ın verimli tarım arazilerinin yapılaşmaya açılmaması gerektiğini vurgulayan Dalyan, turizm ve yaşam alanlarının tarımsal niteliği daha düşük dağlık ve teraslamaya uygun bölgelerde planlanmasını önerdi.

Dalyan, şu ifadeleri kullandı:

"Şehrin en verimli tarım arazilerinin yanlış yapılaşma nedeniyle betonlaşmasına veya rastgele bağ-bahçelere bölünmesine göz yumulması, geleceğimize yapılacak en büyük haksızlıktır. Gıda güvenliğimizi ve tarımsal mirasımızı korumak adına verimli ovalara kesinlikle dokunulmamalıdır. Bunun yerine, tarımsal niteliği az olan dağlık ve teraslamaya elverişli alanlar değerlendirilmelidir. Bu süreçte doğayı, adaları ve ekosistem dengesini koruma hassasiyeti her koşulda en üst seviyede tutulmalıdır."

MALATYA İLE EKONOMİK VE KÜLTÜREL BAĞLARI DA GÜÇLENDİREBİLİR

Önerilen projenin Çelikhan'ın ticaret ve ulaşım imkanlarını geliştirebileceğini belirten Dalyan, Malatya ile kültürel ve ekonomik ilişkilerin de güçlenebileceğini söyledi.

Dalyan, projenin hayata geçirilmesinde Valilik ve İl Özel İdaresi'ne önemli sorumluluk düştüğünü belirterek şunları kaydetti:

"Önerilen bu proje, Çelikhan'ı ticari ve ulaşım ağları bakımından hızla geliştirirken, komşu il Malatya ile olan kültürel ve ekonomik bağları da en üst seviyeye taşıyacaktır. Ancak bu vizyonun gerçeğe dönüşmesindeki en büyük sorumluluk Valiliğe ve İl Özel İdaresi'ne düşmektedir."

PROFESYONEL FİZİKİ ALTYAPI ÇAĞRISI

Çat Barajı ve çevresinin korunarak turizme kazandırılması gerektiğini belirten Dalyan, profesyonel bir fiziki altyapı planlamasının yapılması gerektiğini ifade etti.

Dalyan, şöyle devam etti:

"Barajı ve doğal çevreyi hiçbir şekilde kirletmeden, bozmadan profesyonel bir fiziki altyapı çalışması acilen planlanmalıdır. Oluşturulan bu alanlar, belirli kurallar ve bedeller çerçevesinde kontrollü olarak halkın kullanımına sunulmalıdır. Aksi takdirde, geçmişte olduğu gibi komşu ilimiz Malatya bu büyük potansiyeli bizden önce fark edip harekete geçecek ve bu önemli turistik-ekonomik fırsatı kendi lehine çevirecektir."

DALYAN: YİNE DEVLETİN ZORLAMASINI MI BEKLEYECEĞİZ?

Geçmişte Adıyaman'da gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmalarına da değinen Dalyan, kentte doğayla bütünleşen yaşam alanlarının oluşturulmasının gelişmişlik ve yaşam kalitesi açısından önem taşıdığını belirtti.

Dalyan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Geçmişte Mahmut Ensari, çevredeki dağlar ve bulvar askeri darbe döneminin getirdiği zorunluluklarla ağaçlandırılmıştı. Şimdi ise bu kültürü yaşamak için bu adımı atmak için yine devletin zorlamasını mı bekleyeceğiz? Aslında bu tür yaşam alanları, bir şehrin gelişmişlik ve konfor anlayışının da ne denli ilerlediğinin en net göstergesidir. Doğamızı kirletmeden, tarımsal değerlerimize zarar vermeden Çelikhan'ı ve Çat Barajı çevresini Adıyaman'ın turizmdeki parlayan incisi yapmak elimizdedir. Yetkililere açık çağrımızdır: Daha fazla geç kalmadan harekete geçmek için ne bekliyoruz?"

Kaynak : PERRE